Sat. Jul 2nd, 2022

มะขามเทศ

ชื่อสามัญ Manila Tamarind/Madras Thorn

ชื่อวิทยาศาสตร์ Pithecellobium dulce (Roxb.) Benth.

ชื่อวงศ์ Fabaceae

ชื่อท้องถิ่น

 

ลักษณะทั่วไป

 “ต้นมีหนาม ผลเป็นฝัก หวานฝาดทานได้”

พืชผลริมทางทั่วไปพบเห็นได้ทั่วทุกภาค ปลูกง่าย โตเร็ว ทนทาน เส้นใยอาหารที่มีอยู่มากดีต่อระบบขับถ่าย ส่วนแคลเซียมและเหล็กช่วยป้องกันโรคกระดูกพรุนและโลหิตจาง

 

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

มะขามเทศเป็นไม้เนื้อแข็ง มีอายุนานหลายปี ลำต้นสูงได้มากกว่า 10 เมตร ลำต้นค่อนข้างกลม เปลือกมีสีน้ำตาล ผิวเปลือกเป็นร่องเล็ก และขรุขระ ลำต้น และกิ่งมีหนามแหลมคม กิ่งแตกออกในระดับต่ำ แตกกิ่งมาก

ใบบางและเป็นใบประกอบแบบนิ้วมือ ใบเรียงสลับ ใบประกอบแบบขนนก 2 ชั้น ใบย่อยรูปไข่กลับหรือรูปรี กว้าง 0.5-2.5 ซม. ยาว 1.5-4.5 ซม. โคนใบเบี้ยว ปลายใบมน ขอบใบเรียบ ขอบใบ 2 ข้างโค้งไม่เท่ากัน ผิวใบเรียบถึงมีขนเล็กน้อย ก้านใบอ่อนมีขนปกคลุม โคนก้านใบมีหูใบคล้ายหนาม

ดอกช่อ ขนาดเล็ก สีขาว เห็นเกสรตัวผู้เป็นพู่ชัดเจน

ผลเป็นฝักโค้งเป็นปล้อง ๆ ฝักอ่อนสีเขียว เมื่อแก่เปลี่ยนเป็นสีชมพูหรือแดง เนื้อในเป็นสีชมพูหรือสีขาว รสหวานหรือหวานอมฝาด ถ้าทิ้งไว้นาน เนื้อจะนุ่ม รสหวานจัดขึ้น แต่ถ้านานเกินไปจะมีกลิ่นเหล้าออกมา เมล็ดสีดำ มีปล้องละ 1 เมล็ด

 

ประโยชน์

  1. ผลมะขามเทศมีทั้งผลที่มีรสฝาด และรสหวาน ซึ่งสามารถรับประทานได้ โดยเฉพาะพันธุ์ที่มีเนื้อหวานจะมีการปลูกสำหรับรับประทาน และบางแห่งมีการปลูกเพื่อเก็บฝักหรือผลจำหน่ายสร้างรายได้
  2. เนื้อไม้ และกิ่งใช้ทำฟืนหุงหาอาหาร นำมาแปรรูปเป็นไม้ก่อสร้าง เฟอร์นิเจอร์ เครื่องเรือน และผลิตภัณฑ์อื่นๆ เนื่องจากแก่นในของไม้มะขามเทศให้เนื้อสีน้ำตาลปนแดงถึงดำ ด้านข้างมีสีเลืองน้ำตาล เนื้อไม้เหนียว แข็ง และทนต่อมอดปลวกได้ดี

 

เอกสารอ้างอิง

เว็บไซต์พืชเกษตร. (2558). มะขามเทศ สรรพคุณ และการปลูกมะขามเทศ. ค้นเมื่อ 11 มีนาคม 2564, จาก

https://puechkaset.com/มะขามเทศ

เว็บไซต์เมดไทย. (2560). มะขามเทศ สรรพคุณและประโยชน์ของมะขามเทศ 30 ข้อ !. ค้นเมื่อ 11 มีนาคม

2564, จาก https://medthai.com/มะขามเทศ